Veri Merkezi Yatırımları Neden Patlama Yaşıyor? | Ersin Yorulmaz, DigitalBridge

296. bölümde DigitalBridge Avrupa Sermaye Oluşturma Lideri Ersin Yorulmaz ile veri merkezlerinin nasıl kurulduğunu, yatırım tarafında neler yaşandığını ve yapay zekâ çağında veri merkezlerinin neden stratejik hale geldiğini konuşuyoruz.

Yorulmaz’a göre veri merkezleri günümüz dijital ekonomisinin görünmeyen altyapısını oluşturuyor. İnternette yapılan her işlem, gönderilen her e-posta ya da izlenen her video aslında bu merkezlerde işleniyor. Dijitalleşmenin hızlanmasıyla birlikte veri merkezleri artık yalnızca teknoloji sektörünün değil, tüm ekonominin temel altyapılarından biri haline gelmiş durumda.

DigitalBridge, dijital altyapı alanında dünyanın en büyük yatırım platformlarından biri olarak öne çıkıyor. Şirket yaklaşık 108 milyar dolarlık yönetilen varlığa sahip ve dünya genelinde 50’den fazla portföy şirketi üzerinden faaliyet yürütüyor. Yatırımların önemli bir kısmı veri merkezlerinde yoğunlaşırken, kule altyapıları, fiber ağlar ve diğer dijital altyapı yatırımları da portföyün önemli parçaları arasında yer alıyor. Şirketin dünya genelinde 220’den fazla veri merkezi bulunuyor ve toplam enerji kapasitesi yaklaşık 26 gigawatt seviyesine ulaşıyor.

Yorulmaz, veri merkezi yatırımlarının temel mantığını şöyle özetliyor: Büyük teknoloji şirketleri veya kurumlar belirli bir bölgede veri merkezi ihtiyacı duyduğunda yatırımcılar uygun araziyi satın alıyor, enerji bağlantısı ve altyapıyı kuruyor ve tesisi hazır hale getirerek uzun vadeli sözleşmelerle kiralıyor. Teknoloji şirketleri ise daha sonra kendi sunucularını ve çiplerini bu merkezlere yerleştiriyor. Bu modelde veri merkezi yatırımcıları altyapıyı sağlarken, teknolojik donanım ve operasyonlar genellikle müşteri tarafından yönetiliyor.

Veri merkezi yatırımlarında en kritik faktörün enerjiye erişim olduğu vurgulanıyor. Yorulmaz, veri merkezlerinin yoğun elektrik tükettiğini ve birçok bölgede enerji bağlantısı için uzun bekleme süreleri olduğunu belirtiyor. Özellikle Avrupa’da Frankfurt, Londra, Amsterdam, Paris ve Dublin gibi büyük veri merkezi merkezlerinde enerji bağlantısı için yıllarca beklemek gerekebiliyor. Bu nedenle yeni yatırımlar giderek şehir merkezlerinden daha uzak ve enerji erişimi daha kolay bölgelere kayıyor.

Dijitalleşme ve özellikle yapay zekâ uygulamalarının hızla büyümesi veri merkezlerine olan talebi dramatik şekilde artırıyor. Küresel ölçekte yapay zekâ altyapı yatırımlarının toplam potansiyelinin yaklaşık 7 trilyon dolar seviyesine ulaşabileceği tahmin ediliyor. Büyük teknoloji şirketleri olan Microsoft, Amazon, Oracle ve Meta her yıl onlarca milyar dolarlık altyapı yatırımı gerçekleştiriyor.

Bu gelişmeler nedeniyle veri merkezleri bazı uzmanlar tarafından “yeni petrol sahaları” olarak tanımlanıyor. Dijital ekonomi büyüdükçe veri depolama, işlem gücü ve bağlantı ihtiyacı da hızla artıyor.

Şirketlerin artık kendi veri merkezlerini kurmak yerine profesyonel veri merkezi sağlayıcılarını tercih etmelerinin birkaç nedeni bulunuyor. Bunların başında ölçek ekonomisi, yüksek yatırım maliyetlerinden kaçınma ve teknolojik esneklik geliyor. Profesyonel veri merkezi operatörleri enerji verimliliği, güvenlik ve altyapı optimizasyonu konusunda daha gelişmiş çözümler sunabiliyor. Bu nedenle birçok şirket hibrit bir model kullanıyor; kritik sistemlerini kendi bünyelerinde tutarken yapay zekâ ve büyük veri iş yüklerini dış veri merkezlerine taşıyor.

Türkiye’de de veri merkezi yatırımları büyüme eğiliminde. Ülkede 30’dan fazla veri merkezi bulunduğu ve yeni yatırımların planlandığı belirtiliyor. Türkiye’nin Avrupa, Asya ve Orta Doğu arasında stratejik bir konumda bulunması önemli bir avantaj olarak görülse de döviz kuru, enerji maliyetleri ve ekonomik dalgalanmalar yatırımcılar açısından dikkat edilmesi gereken faktörler arasında yer alıyor.

Yorulmaz ayrıca veri merkezlerinin coğrafi konumunun stratejik önemine dikkat çekiyor. Veri artık sadece ticari bir varlık değil, aynı zamanda jeopolitik bir kaynak olarak görülüyor. Bu nedenle yatırımcılar veri merkezi lokasyonlarını seçerken üç temel kritere odaklanıyor: güçlü bağlantı altyapısı, enerjiye erişim ve politik istikrar.

Yapay zekâ ise veri merkezleri sektöründe iki yönlü bir rol oynuyor. Bir yandan yapay zekâ uygulamaları veri merkezlerine olan talebi hızla artırırken, diğer yandan veri merkezlerinin operasyonları da yapay zekâ sistemleriyle yönetilmeye başlanıyor. Yapay zekâ sayesinde soğutma sistemleri optimize edilebiliyor, arıza tahminleri yapılabiliyor ve enerji tüketimi daha verimli hale getirilebiliyor.

2030’a doğru veri merkezlerinin şehirlerin enerji altyapısıyla daha entegre hale gelmesi bekleniyor. Yenilenebilir enerji kullanımı, atık ısının geri kazanılması ve dağıtık edge altyapılarının yaygınlaşması bu dönüşümün önemli parçaları olacak. Böylece veri işleme sadece büyük veri merkezlerinde değil, kullanıcıya daha yakın noktalarda da gerçekleşecek.

Bölümün sonunda Yorulmaz, teknolojik gelişmelerin heyecan verici olduğu kadar sorumluluk da gerektirdiğini vurguluyor. Dijital altyapı hızla büyürken insanın teknoloji karşısındaki değerlerini ve sorumluluklarını unutmaması gerektiğini belirtiyor. Bu bağlamda, insanı ve insan davranışlarını anlamaya odaklanan kitaplarıyla tanınan Doğan Cüceloğlu’nun eserlerini öneriyor.

Ersin Yorulmaz LinkedIn

Podcast: Play in new window | Download

Subscribe: RSS

Tagged as: Veri.